Nawigacja: krak.edu.pl > testy płatkowe ("testy naskórkowe")
Testy płatkowe (testy kontaktowe, inna popularna, lecz niepoprawna z naukowego punktu widzenia nazwa to "testy naskórkowe") służą do wykrywania alergii kontaktowej (alergia typu późnego), na związki drobnocząsteczkowe (hapteny), takie jak metale, leki, kosmetyki, perfumy, substancje zapachowe czy składniki gumy. Alergia kontaktowa może być przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (synonim: alergiczny wyprysk kontaktowy).
→ Dla Pacjenta: Umów się na testy płatkowe
→ Dla Lekarza: Zapisz się na praktyczny kurs testów płatkowych
→ Dla Lekarza: Zamów zestawy do wykonywania testów płatkowych
Testy płatkowe są przydatne w weryfikacji podejrzenia uczulenia na metale, kosmetyki i perfumy, leki, gumy, materiały dentystyczne, tworzywa sztuczne, kleje, rośliny. Testy płatkowe w połączeniu z naświetleniem promieniami ultrafioletowymi (UVA) służą do wykrywania fotoalergii.
Testy płatkowe należy wykonać u każdego chorego z przewlekłym, swędzącym wypryskiem lub lichenizacją, jeżeli podejrzewa się, że przyczyną lub powikłaniem tej choroby może być alergia kontaktowa. Zakres wskazań do wykonania testów płatkowych obejmuje zatem: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (alergiczny wyprysk kontaktowy), wyprysk atopowy, wyprysk hematogenny, wyprysk pieniążkowaty, wyprysk potnicowy, wyprysk zawodowy, łojotokowe zapalenie skóry, wyprysk na podłożu suchości skóry, wyprysk na podłożu zastoju żylnego, zmiany zapalne wokół owrzodzeń podudzi, fotodermatozy ("uczulenie na słońce").
Gotowe substancje do testów płatkowych (hapteny lub ich mieszanki) dostępne są w postaci maści lub roztworów w aplikatorach przypominających strzykawki lub zakraplacze. Testowane substancje nakłada się na skórę za pomocą specjalnych komór umocowanych na hipoalergicznym przylepcu. Komory wypełnia się testowanymi substancjami, a następnie nakleja na skórę grzbietu. W trakcie testów nie można moczyć pleców, należy również unikać gwałtownych ruchów i przepocenia. Plastry z testowanymi substancjami pozostawia się na skórze badanego przez 48 godzin. Po usunięciu przylepców z komorami, nadmiar testowanych substancji usuwa się przez dociśnięcie do skóry papierowego ręcznika. Oceny reakcji skórnej dokonuje się bezpośrednio po zdjęciu przylepców (czyli po 48 godzinach od naklejenia, 3-ci dzień badania - "D3") oraz w kolejnych dniach (D4 lub D5 oraz D7, czyli po 72 lub 96, oraz 168 godzinach od momentu naklejenia komór z testowanymi substancjami na skórę).
|
Ryc. 1.
|
|
Ryc. 2.
|
|
Ryc. 3.
|
Zapis i interpretacja wyników wymaga doświadczenia, ponieważ opiera się głównie na ocenie dość zróżnicowanej morfologii zmian. W zapisie odczynów skórnych ogólnie przyjęty jest system Międzynarodowej Grupy Badającej Wyprysk Kontaktowy (ICDRG), w którym "-" oznacza brak odczynu skórnego, "?" - reakcję wątpliwą, "+" - słabą reakcję z obecnością rumienia, nacieku i grudek, ale bez pęcherzyków, "++" oznacza silny odczyn z obrzękiem lub pęcherzykami, "+++" - wybitny odczyn z obecnością pęcherzy lub owrzodzeń. Odczyny z błyszczącą, jakby "wyługowaną" powierzchnią lub obecnością krostek uznaje się za podrażnieniowe i oznacza symbolem "IR".
|
Ryc. 4.
|
Testy płatkowe z substancjami własnymi są konieczne w przypadku podejrzenia uczulenia kontaktowego na substancje, które nie występują w komercyjnie dostępnych zestawach. Testy płatkowe można wykonywać między innymi z kosmetykami, lekami zewnętrznymi itd. Niedopuszczalne jest wykonywanie testów z substancjami żrącymi (kwasy, ługi) oraz drażniącymi (rozpuszczalniki). Substancje o nieznanym składzie, w przypadku których w nie można wykluczyć działania drażniącego, żrącego lub toksycznego również nie mogą być stosowane w testach.
Podobnie jak w przypadku innych testów skórnych, testy płatkowe należy wykonywać w okresie remisji choroby, na skórze zdrowej. Niektóre leki mogą powodować fałszywe odczyty w testach płatkowych. Kortykosteroidy oraz inne leki hamujące odporność komórkową powinny być odstawione na 2-3 tygodnie przed badaniem. Również antybiotyki o działaniu hamującym migrację limfocytów i makrofagów (penicyliny, tetracykliny itd.) nie powinny być podawane na 2 tygodnie przed badaniem.
Testów nie wykonuje się na skórze zmienionej chorobowo oraz u osób w ciężkim stanie ogólnym. Przeciwwskazaniem do wykonania testów są ostre choroby infekcyjne, choroby z autoagresji oraz nowotwory złośliwe. Nie ma dowodów szkodliwego wpływu wykonania testów płatkowych podczas ciąży, jednak zgodnie z zasadą maksymalnej ostrożności testy u ciężarnych wykonuje się tylko w wyjątkowych przypadkach.
→ Dla Pacjenta: Umów się na testy płatkowe
→ Dla Lekarza: Zapisz się na praktyczny kurs testów płatkowych
→ Dla Lekarza: Zamów zestawy do wykonywania testów płatkowych
Nawigacja: krak.edu.pl > testy płatkowe ("testy naskórkowe")
Ta strona jest częścią serwisu krak.edu.pl
Copyright © Radosław Śpiewak, specjalista dermatolog, wenerolog i alergolog, Kraków
Tylko do użytku osobistego. Koniecznie przeczytaj zastrzeżenie praw autorskich oraz wykluczenie odpowiedzialności!
Document created: 23 March 2006, last updated: 1 January 2012.
